Ayurveda for Nerve : న‌రుల జీవ‌ర‌హ‌స్యాన్ని తెలిపే సాధ‌నం నాడి

Ayurveda for Nerve : ఆధునిక వైద్య‌ప‌రిక‌రాలు ఎక్క‌డో మారుమూల ఉన్న గుండె క‌వాటాల మ‌ధ్య ఆవ‌గింజంత మార్పుని కూడా గుర్తించి చూపించ‌గ‌ల‌వు. కానీ ఆ మార్పుని, అత‌నిలోనే ఎందుకు ఎలా వ‌చ్చిందో చెప్ప‌గ‌లిగే అపూర్వ సాధ‌నం నాడి. 

Photo Credits:freepik

మ‌న తొలిరోజుల్లో ఆధునిక వైద్యులు ప‌ల్స్ చూసి జ్వ‌రం, గుండె ప‌రిస్థితి, అత‌ని ఆరోగ్య స్థితి ఊహించి త‌ట్ట‌డం (Palpation), తాడ‌నం (Pavcation) స్టెత‌స్కోపుతో విన‌డం ద్వారా వ్యాధిని నిర్ణ‌యం చేసేవారు. 

రేటు, గ‌మ‌నం (Rhythm), సాంద్ర‌త (Viscosity), ప‌రిమాణం (Volume) ద్వారా ప‌ల్స్‌ని ప‌రీక్షించి గుండె స్థితి శోష స్థితి, జ్వ‌రం వంటి వ్యాధుల‌ని గుర్తించేవారు. ఆ కాలానికి పూర్వం నుంచి ఆయుర్వేద వైజ్ఞానికులు నాడిని బ‌ట్టి శ‌రీరంలో స‌క‌ల వ్యాధుల‌ని, వాటిస్థితినే కాదు.

 మ‌న స్వ‌భావం, మ‌న మ‌న‌స్సు, శ‌రీరాల స్థితిని, మ‌న వాస‌న‌ల‌ని, మ‌న స్వ‌భావ విలువ‌ల‌ని మ‌న‌లో లోపాల‌ని మ‌న జన్మ‌కి కార‌ణ‌మైన భావాల‌ని, మ‌ర‌ణ స‌మ‌యాన్ని, పుట్ట‌క‌ని, గ‌ర్భ‌స్థ‌శిశువు ఆడ‌, మ‌గ అనే విష‌ యాన్ని చివ‌రికి మ‌న ఆయుష్షుని కూడా శాస్త్ర ప్ర‌కారంగా చూసిన అనుభ‌వంతో తెలుసుకోవ‌చ్చు.

Ayurveda for Nerve : శ‌రీర వ్య‌వ‌స్థ‌లో నాడి చేసే ప‌ని

వేద‌కాలం నుంచీ, ఆ త‌ర్వాత ఆయుర్వేద శాస్త్ర‌జ్ఞులైన చర‌క‌, సుశ్ర‌త‌, వాగ్భ‌టాది ప్రాచార్యులు, వారి శిష్యులు త‌మ సంహిత‌ల‌లో నాడీ విజ్ఞానాన్ని పొందుప‌రిచారు. గ్రీకు నాగ‌రిక‌త నుండే కాక ఇత‌ర సంస్కృతుల నుండీ ఈ నాడీ విజ్ఞ‌నాన్ని అనుస‌రించారు. ఈ మ‌ధ్య ఇంగ్లండు వెళ్లిన‌ప్పుడు చూడ‌టం జ‌రిగింది. 

ఒక లైబ్ర‌రీలో రెండు పాదాలు చూపించి క్రింద ప్రాచీన భారతంలో వైద్యులు నాడిని చూసి హృద‌య మూత్రాశ‌యాల వ్యాధిని నిర్థారించార‌ని, మీకు తెలుసో, తెలియ‌దో కాని, మూత్ర ప‌రీక్ష‌లు లేకుండగా గ‌ర్భం వ‌చ్చిన‌దీ లేనిదీ నాడీ ప‌రీక్ష వ‌ల్ల తెలుసుకోవ‌చ్చు. 

అనుభ‌వం నుంచి అందేదాన్ని స‌ద్యో గృహీత గ‌ర్భ‌నాడి అంటారు. ఆయుర్వేదం ఒక వైద్య‌శాస్త్ర‌మే కాదు, అది జీవ‌న విధానశాస్త్రం. మ‌నిషి నిండు ఆయుష్షుని, దాని ప‌రిర‌క్ష‌ణే కాకుండా నిండైన ఆయుష్షుని,రోగంలేని శ‌రీరం బాధా లేని మ‌న‌స్సు దీప్తివంత‌మైన ఆయుష్షు అంటుంది ఆయుర్వేదం. 

దానిలో వ‌చ్చే మార్పులు వ‌య‌స్సులో వ‌చ్చే మార్పులు, హార్మోన్‌ల‌లో వ‌చ్చే హెచ్చుత‌గ్గులు, వ్యాధి, దాని ఉప‌ద్ర‌వాలు, అది త‌గ్గుతుందా త‌గ్గ‌దా, అత‌ని స్వ‌భావం, మాన‌సిక స్థితి అన్నీ తెలుపుతుంది నాడి. ఆవ్చ‌ర్య‌మేమంటే నాడి సూక్ష్మంగా ప‌రీక్ష చేస్తే అంత‌కు ముందు ఏంతిన్నామో కూడా సూచిస్తుంది నాడి.

మ‌హ‌తి అంటే ఏమిటి?

నిష్షాతుడైన ఆయుర్వేద వైద్యుడు నాడిని (Ayurveda for Nerve) శాస్త్ర‌ప‌రంగా చూసి స‌మ‌గ్రంగా ఆలోచించే అంటే శ‌రీరం, మ‌న‌స్సు, ఆత్మ‌ల‌ని స‌మూలంగా భావించి వాటిని నియంత్రించి, పోషించి, జీవింపజేసే శ‌క్తుల్ని, వాటి హెచ్చుత‌గ్గుల్ని వాటి వ‌ల్ల వ‌చ్చే శారీర‌క మాన‌సిక మార్పుల‌ని నాడి సూచించిన విధంగా తెలుసుకోగ‌లుగుతాడు.

ఒక గ్రాఫ్‌లోనో, మ‌రో బొమ్మ‌లోనో క‌నిపించే గీత‌లు ఒంపుల‌తో మార్పుని ఎలా గుర్తిస్తారో అలాగే స‌మ‌యాన్ని, వ‌య‌సుని, అత‌ని ఆహారం తిన్న కాలాన్ని బ‌ట్టి నాడిని ప‌రీక్షించి ఈ శ‌రీరంలోని స‌మ‌స్త మార్పుల‌ని, వాటి కార‌ణాన్ని, నివార‌ణ అవ‌కాశాన్ని కూడా మ‌నం తెలుసుకోవ‌చ్చు.

ఈ నాడీ విజ్ఞానం పూర్వం ప్ర‌పంచ‌మంత‌టా ముఖ్యంగా భార‌త‌దేశ‌పు ఋషి వైద్యులంతా  అనుభ‌వ‌పూర్వ‌కంగా చూసి నేర్చుకొని గ్రంథ‌స్తం చేశారు. చ‌ర‌క సంహిత‌, సుశ్రుతా గ్రంథాలు, నాడీ న‌క్ష‌త్రమాల‌, వంటి అత్యుత్త‌మ‌మైన గ్రంథాలు ఈ నాడీ విజ్ఞానాన్ని గ్రాఫ్‌ల‌తో స‌హితంగా గ్రంథీక‌రించారు. 

16వ శ‌తాబ్దంలో పుట్టి త‌ర్వాత గ్రంథ‌స్త‌మైన శాస్త్రం స్ఫిగ్‌మికా (Sphygmica). అంటే ప్ర‌కృతి మాట్లాడే సాధ‌నం మాన‌వ నాడి. ఆని గురించిన శాస్త్ర‌జ్ఞానం. మాన‌వ శ‌రీరం ఆదిలోనూ చివ‌రికి కూడా మూడు శ‌క్తుల‌తో న‌డ‌ప‌బ‌డ‌తాయి. వాటి స‌మ‌స్థితి, ఆరోగ్యం వాటిలో హెచ్చుత‌గ్గులు అనారోగ్యం. వాటి సంపూర్ణ శైథిల్యం, మ‌ర‌ణం. నాడి వీటిని ప‌లికించే వీణ‌. అందుకే దీనిని మ‌హ‌తి (Mahathi) అంటారు.

చూసే విధానం

ఈ నాడి మ‌న శ‌రీరంలో ఎనిమిదిచోట్ల చూడ‌వ‌చ‌చు. పాదాల ద‌గ్గ‌ర 2, ముక్కు మొద‌ట 2, గుదం ద‌గ్గ‌ర 2, ముంజేతి ద‌గ్గ‌ర 2, కాని ముంజేతి ద‌గ్గ‌ర నాడి అన్ని అవ‌స్థ‌ల‌లోను చ‌క్క‌గా చూపిస్తుంది. ఎందుకంటే అది స‌ర్వ శ‌రీర చేత‌నాత్మ‌క‌మైన గుండె నుంచి స‌రాస‌రి వ‌చ్చి చ‌ర్మం ద‌గ్గ‌ర‌గా ఉండి త‌న గ‌తిని మ‌నం చూడ వ‌చ్చు క‌నుక‌. 

వైదిక కాల‌పు వైద్యులు మూలాధార చ‌క్రంపైన ఉన్న నాడిని కూడా గుర్తించారు. మూలా ధార‌చ‌క్రం ఒక న‌రాల శ‌క్తి కేంద్రం. ఇది Sacral bone మ‌ధ్య‌లో ఉన్న స‌ర్వ‌శ‌క్తి కేంద్రం. ఈ నాడిని గుర్తించి యోగులు ఆత్మ‌గ‌మ‌నాన్ని గుర్తించేవారు.

సుష‌న్నునాడికి అనుసంధానం చేయ‌బ‌డ్డ ప‌ద్నాలుగు నాడులున్నా ముంజేతినాడి మాన‌వ‌జీవిత ప‌రిణామాన్ని చ‌క్క‌గా సూచిస్తుంది. అమెరికాలోని మ‌హ‌ర్షి విశ్వ‌విద్యాల‌యంలో ఈ నాడిని శాస్త్ర‌ప‌రంగా ఆధునిక వైద్య ప‌రిక‌రంతో చూపించే ప‌రిశోధ‌న‌లు జ‌రు గుతున్నాయి. 

ఈ నాడిని ప‌రీక్షించే వైద్యుడు ముందు ఆ విధానాన్ని అవ‌లోకించాలి. నాడి ప‌ట్టుకున్న త‌ర్వాత గ‌మ‌నం, వ్యాసం, స్ప‌ర్శ‌లో తేడాలు, అప్ప‌టి స‌మ‌యం చూసుకొని నాడిని ప‌రీక్షించాలి. వైద్యుడు త‌న మ‌న‌స్సుని మిగ‌తా ఆలోచ‌న‌ల నుండి త‌ప్పించి నాడిపై కేంద్రీక‌రించి నాడిని చ‌ద‌వాలి.

కుడిచేతి నాడి పురుషుల‌లోను, ఎడం చేతి నాడి స్త్రీల‌లోను ప‌రీక్షించాలి. ఎండం చేత్తో రోగి కుడిచేతిని పురుషుల‌లోను, కుడిచేత్తో రోగి ఎడం చేతి నాడిని ప‌రీక్షించాలి. ఇది ఎందుకంటే స్త్రీపురుషుల‌లో శ‌రీర నిర్మాణంలో ఉన్న‌టువంటి వ్య‌త్యాసం కార‌ణంగా నాడి కుడి ఎడ‌మ‌ల‌లో చూడాలి. 

ఈ నాడిని స్నాయు, హంస‌, వాస‌, ధ‌మ‌ని, ధ్వ‌మ‌ని, ధార‌, తంతు, జీన‌గ్న అనీ పిలుస్తారు. వైద్యుని చూపుడు వ్రేలు, మ‌ధ్య వ్రేలు, ఉంగ‌ర‌పు వేలు చివ‌ర‌ల‌తో నాడిని చూడాలి. వీటిని త‌ర్జ‌ని, మ‌ధ్య‌మ‌, అనామిక అంటారు. ఈ మూడూ మ‌న శ‌రీర శ‌క్తులైన వాత‌పిత్త క‌ఫాల‌ని సూచిస్తాయి.

ఎప్పుడు చూడాలి?

Ayurveda for Nerve : నాడి పామున‌డ‌క‌లా, క‌ప్ప‌గెంతులా, హంస‌గ‌మనంలా ఉంటుంది. ఆరోగ్య‌స్థితి లో సాధార‌ణంగా ఈ హంస‌గ‌తి మ‌న‌కి తొంద‌ర‌గా బ‌య‌ట‌ప‌డ‌దు. ఎందుకంటే శ‌రీరంలో క‌ఫ‌శ‌క్తి అంత‌ర్లీన‌మై ఉంటుంది క‌నుక‌. ఈ నాడినిబ‌ట్టి వ్యాధినే కాదు అది త‌గ్గుతుందా లేదా అన్న‌ది కూడా తెలుసుకోవ‌చ్చు. ఊహాచిత్రం కాదు నాడి. అది మ‌నం అంత‌ర్గ‌త మార్పుల‌ని సూచించే స‌హజ రాయ‌బారి. 

నాడి మ‌న శ‌రీరాన్ని చ‌దివేది, చూపించేశాస్త్రం, నాడి మ‌న వ్యాధిస్థితిని సూచించే కొల‌బద్ధ‌. నాడి మ‌న ఆరోగ్య‌, అనారోగ్య‌పు కార‌ణాల‌ని సూచించే వైద్య ప‌రిక‌రం. నాడి మ‌న స్వ‌భావాన్ని, కోప‌ తాపా ల‌ని, బ‌ల‌హీన‌త‌ల‌ని చూపే అద్ధం. ప‌ర‌గ‌డుపున‌, బ్రాహ్మీ ముహూర్తంలో చూసే నాడి అత్య‌ ద్భుత‌మైన అనుభ‌వం.